حسين بن عبد الله سرابى

مقدمه 1

سفرنامه فرخ خان امين الدوله ( مخزن الوقايع ) ( فارسى )

مقدمه علتى كه موجب اعزام هيأت سفارت فرخ خان امين الملك كاشانى به اروپا شد ، سالها قبل از اين قضيّه بوجود آمده بود . در آغاز قرن نوزدهم ميلادى و سيزدهم هجرى تسلّط انگلستان بر هندوستان قطعى و كامل شد و از آن پس لازم آمد كه راههاى ورود به اين كشور زرخيز بسته شود يا تحت نظارت دولت استعمارگر درآيد . آن روز جز ايران ، دولت مقتدرى كه همسايهء هند و داراى استعداد تسخير آن مملكت باشد وجود نداشت و فتح هندوستان بوسيلهء نادر شاه اين مطلب را ثابت كرده بود . خوشبختى استعمارگران در آن بود كه وقايع بعد از نادر ، ايران را بالنسبه از هند دور كرده بود . مع هذا پادشاهان درّانى و امراء محلّى افغانستان ، منطقهء نسبة خطرناكى را در مجاورت هندوستان بوجود آورده بودند و همين امر باعث تشويش خاطر انگليسها بود . « زمان شاه درّانى » قصد داشت كه شمال‌غربى هند را تصرف كند . قيام « تيپوصاحب » امير « ميسور » ، تحريكات فرانسويها و نقشهء زمان شاه با هم جمع شده ، خاطر دولت استعمارگر را پريشان كرده بود و از اينرو زمامداران انگليسى هند در پى چاره برآمدند و به دربار ايران متوسل شدند و اين پيش‌آمد ، اساس گرفتاريهاى بعدى دولت ايران در مشرق و جنوب كشور گرديد . فتحعلى شاه بدون اينكه بتواند كنه اين سياست را درك كند آلت اين سياست و مرتكب بزرگترين اشتباهات سياسى گشت و موجبات ضعف و شكست زمان شاه را با تقويت محمود و فيروز شاهزادگان درّانى فراهم آورد . توضيح آنكه : در سال اول سلطنت فتحعلى شاه ( 1212 ه . 1797 م ) كه « زمان شاه » فرزند « تيمور شاه » و نوادهء « احمد خان ابدالى » در افغانستان